عقل سلیم : کدام پیامبر ؟ (قسمت 1) (+ سند)
عصمت انبیا یکی از مهمترین عقاید و اصول شعیان امامیه است . در این مقاله ابتدا عصمت انبیا را براساس عقل و قرآن ثابت می کنیم ، سپس به بررسی روایات در مورد پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) در کتب معتبر اهل سنت و شیعه می پردازیم .
اثبات عصمت انبیاء براساس عقل :
1. نخستین دلیل عقلی آنکه اگر انبیا از گناه و خطا معصوم نباشند درنتیجه قهراً بعضی از سخنانی که می گویند مطابق وحی نیست بلکه خلاف وحی است ، در چنین شرایطی افراد نمی توانند وحی را از غیر آن تشخیص دهند ؛ حتی اگر پیامبر بگوید این سخن من وحی است باز هم نمی توان به او اعتماد کرد ، چون پیامبری که از گناه معصوم نیست ، ممکن است دروغ بگوید. به عبارت دیگر اعتماد به پیامبران بدون عصمت ممکن نمی باشد.
پس بر خداوند عادل ، حکیم و خبیر لازم است تا پیامبرانی را مبعوث کند که دارای مقام عصمت بوده و از هر خطایی مصون باشند تا امر بر مردم مشتبه نشود.
2. دلیل عقلی دیگر بر عصمت انبیا از هر گناهی آن است که اگر ایشان مطابق سخنانشان (وحی) عمل نکنند (یعنی گناه کنند) در نتیجه مردم رفتاری از آنها مشاهده می کنند که خلاف سخنشان است پس به گفتارشان نیز اعتماد نمی کنند در نتیجه هدف اصلی بعثت انبیا که هدایت بشر است محقق نمی شود.
پس بر خداوند قادر ، علیم و رحیم لازم است تا افرادی را به مقام نبوت برساند که دارای مقام عصمت باشند که هدف اصلی بعثت انبیا (هدایت بشر) محقق شود.
3. منشاء گناه این است که فرد یا جاهل به گناه باشد (یعنی نداند که این کار گناه است) یا ضعف اراده دارد (یعنی نمی تواند در مقابل گناه ایستادگی کند) ؛ اما عقلی که اتصال به وحی الهی دارد و اراده ای که جز به اراده خداوند متعال کاری نمی کند ، نه جاهل است و نه ضعف اراده دارد ؛
پس به حکم عقل می گوییم انبیاء از هر گناه و خطایی مصون اند.
اثبات عصمت انبیاء براساس قرآن :
در سوره «ص» چنین آمده است :
وَاذْكُرْ عِبَادَنَا إبْرَاهِيمَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ أُوْلِي الْأَيْدِي وَالْأَبْصَارِ
و بندگان ما ابراهيم و اسحاق و يعقوب را كه نيرومند و ديدهور بودند به يادآور ؛ ما آنها را با خلوص ويژهاي خالص كرديم، و آن يادآوري سراي آخرت بود. ؛ و آنان در پيشگاه ما جداً از برگزيدگان نيكانند.
و در سوره یوسف چنین آمده است :
كَذَلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوءَ وَالْفَحْشَاءَ إِنَّهُ مِنْ عِبَادِنَا الْمُخْلَصِينَ . (۲۴)
اينچنين کرديم تا بدى و فحشا را از او دور سازيم؛ چرا که او از بندگان مخلص ما بود.
و در سوره مریم چنین آمده است :
وَاذْكُرْ فِي الْكِتَابِ مُوسَى إِنَّهُ كَانَ مُخْلَصًا . (۵۱)
و در اين کتاب (آسمانى) از موسى ياد کن، که او مخلص بود، و رسول و پيامبرى والا مقام.
از طرف ديگر در سورۀ «ص» از قول شيطان كه از درگاه قرب خداوند متعال رانده ميشود ، قسم ميخورد :
فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ (۸۲) إِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ . (83)
به عزتت سوگند همۀ بندگانت را گمراه ميكنم ؛ مگر بندگان مخلَص را .
درنتیجه شیطان برای گمراهی بندگان مخلص خدا -که یکی از مهمترین مصداق هایش به گفته آیات قرآن انبیا (ع) می باشند- راهی ندارد و عاجز و ناتوان است. پس انبیا معصوم هستند.
آیات بسیار دیگری در باب اثبات عصمت انبیا(ع) وجود دارد که ما به همین مقدار بسنده می کنیم.
توجه : برای دلایل بیشتر درمورد عصمت انبیاء و ائمه شیعه (علیهم السلام) به مقاله زیر رجوع کنید :
http://www.valiasr-aj.com/fa/page.php?bank=question&id=1327
پیامبر(ص) از دیدگاه اهل سنت :
اما اگر شخصی به دنبال شناخت پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) از کتب معتبر اهل سنت باشد ، در نهایت پیامبر (ص) را با چنین ویِژگی هایی خواهد شناخت :
قبل از شروع از ساحت مقدس حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) عذر خواهی می کنیم ، اما مجبور به ذکر این مواردیم تا اتمام حجت شود .
1. پیامبری که قصد خود کشی دارد !
فتر الوحی فترة حتى حزن النبی فیما بلغنا حزنا غدا منه مرارا کی یتردى من رؤوس شواهق الجبال
در بسیاری از کتب معتبر اهل سنت- از جمله صحیح بخاری- آمده است که وقتی به رسول اکرم وحی نمی رسید، تصمیم به خود کشی می گرفت؛ می رفت بالای کوه و می خواست خودش را از بالای کوه پرتاب کند پائین. می گوید سه بار رسول اکرم تصمیم به خودکشی گرفت؛ وقتی جبرئیل این وضعیت را دید، دلش به حال رسول اکرم سوخت و برایش وحی فرستاد
صحیح البخاری – البخاری – ج ۸ – ص ۶۸- دارالفکر
عمدة القاری – العینی – ج ۲۴ – ص ۱۲۷- دار إحیاء التراث العربی
المصنف – عبد الرزاق الصنعانی – ج ۵ – ص ۳۲۳- منشورات المجلس العلمی
الدرر – ابن عبد البر – ص ۳۳
تفسیر الثعلبی – الثعلبی – ج ۱۰ – ص ۲۴۳- دار إحیاء التراث العربی
تفسیر ابن کثیر – ابن کثیر – ج ۴ – ص ۵۶۴- دار المعرفة
سیر أعلام النبلاء – الذهبی – ج ۲ – پاورقى ص ۱۱۵- مؤسسة الرسالة
البدایة والنهایة – ابن کثیر – ج ۳ – ص ۶- دار إحیاء التراث العربی
إمتاع الأسماع – المقریزی – ج ۳ – ص ۱۳- دار الکتب العلمیة
عیون الأثر – ابن سید الناس – ج ۱ – ص ۱۱۵- مؤسسة عز الدین
السیرة النبویة – ابن کثیر – ج ۱ – ص ۳۸۶- دار المعرفة
سبل الهدى والرشاد – الصالحی الشامی – ج ۱ – ص مقدمة المحقق ۱۵- دار الکتب العلمیة
السیرة الحلبیة – الحلبی – ج ۱ – ص ۴۲۱- دار المعرفة
(مدارک بالا به نقل از گفتوگوی آرام میان شیعه وسنی است)
مسند أحمد - بَاقِي مُسْنَدِ الْأَنْصَارِ - أول ما بدئ به رسول الله صلى الله عليه وسلم من الوحي الرؤيا الصادقة في النوم - ح 25428
فتح الباري شرح صحيح البخاري - كِتَاب التَّعْبِيرِ - ما أنا بقارئ فأخذني فغطني حتى بلغ مني الجهد ثم أرسلني
در صورتی که در قرآن چنین آمده است : «وَلا تَقْتُلُوا أَنْفُسَکُمْ إنَّ اللّه کانَ بِکُمْ رَحیما، وَمَنْ یَفْعَلْ ذلک عُدْوانا وَظُلْما فَسَوْفَ نُصْلیهِ نارا»
«و خودکشی نکنید! خداوند نسبت به شما مهربان است. و هر کس این عمل را از روی تجاوز و ستم انجام دهد، به زودی او را در آتشی وارد خواهیم کرد.» (نساء۲۹و۳۰)
آیا رسول الله به این آیات آگاهی نداشته اند؟
اسناد اینترنتی :
صحیح بخاری:
۱.
http://www.islamweb.net/newlibrary/display_book.php?idfrom=6689&idto=6749&bk_no=0&ID=3852
۲.
مسند احمد:
فتح الباری (شرح صحیح بخاری):
اسناد تصویری : (بر روی لینک های زیر تصاویر کلیک کنید)
http://shia-sonni.com/fa/wp-content/uploads/2011/10/%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%DB%8C.jpg
پایان قسمت اول